Хотирот

Ба хотираи шахсиятҳои барҷастаи Тоҷикистон

 

 

ҒУЛОМОВ Минҳоҷ (Тав. 3. 09. 1923, гуз. Қӯшҳавзи ш. Самарқанд, – ваф. 6. 05. 1996, ш. Душанбе), равонпизишк (психиатр). Сарпсихиатри Ваз. нигаҳдории тандурустии ҶТ (1958-1996). Доктори илми тиб (1965), профессор (1966), узви вобастаи Акад. илмҳои тибби СССР, Духтури хизматнишондодаи ҶТ (1964). Ход. хизматнишондодаи илми ҶТ (1974), «Аълочии Ваз. Саноати химияи ҶХБ», дорандаи Ҷоизаи давлатии ҶТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1977), эксперти Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ (СУТ) дар соҳаи психиатрия ва наркология (аз с. 1986). Фак. муолиҷавии Ин.-ути тиббии Самарқанд ба номи И. П. Павловро бо баҳои аъло хатм кардааст (1952). Ординатори Ин.-ути психиатрияи назди Ваз. Нигоҳдории тандурустии СССР (1952-1954). Асп. Ин. –ути умумиит. тадқ. илмии психиатрияи умумисудии ба номи В. П. Сербский (1954-57). Роҳбари Маркази ҷум.-явии клиникии психиатрия (1957-1960), муд. каф. психиатрия ва наркологияи ИТТ (ҳоло-ДДТТ) ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1960- 1996) ва дар айни замон ноиби рек. ИТТ (аз с. 1974). Дар тӯли фаъолияти худ беш аз 400 нафар психиатрҳоро барои соҳаи тандурустии кишвар таълим додааст. 34 нафар унвонҷӯ бевосита зери роҳбарии ӯ рисолаи номз. ва 2 унвонҷӯ рисолаи док. дифоъ кардаанд. Он солҳо ӯ аз ҷум.-ҳои Осиёи Марказӣ ягона намояндаи СУТ буд. Мурат. лоиҳаи Қонуни ҶТ «Дар бораи ёрии психиатрӣ»(2002). Ба каф. психиатрия, наркология ва психологияи тиббии ДДТТ, Маркази ҷум.-явии клиникии наркологӣ с. 2004 бо қарори Ҳук. номи эшон дода шудааст. Бо ибтикори ӯ дар мамлакат аввалин марказҳои реабилитатсионии бачагонаи психиатрии соҳаи тандурустӣ таъсис дода шудаанд. Дар ҷангҳои бемаънии солҳои пурошӯби Тоҷикистон, 6. 05. 1996 аз ҷониби қотилони ҷоҳилу кӯрдил ҳамроҳи ректори ДДТТ Баширхон Исҳоқӣ қатл карда шудааст.

Муалифи 377 таълифоти илмӣ, 8 китоб, 48 дастури таълимӣ, аз ҷумла китоби дарсии «Психиатрия» (Д., 1993), нахустин дастури таълимии «Равонпизишкӣ» (Д.,1996), «Шакли таваҳҳуми алоими автоматизми равонии Ғуломов», «Тавоҳҳуми даҳонуҳалқии Ғуломов», «Алоими Кандинский-Клерамбо-Ғуломов», «Луғати истилоҳоти эпиномикӣ дар равонпизишкӣ» (Киев, 1984), 18 мон., 13 кашфиёт ва ғ. Таҳқ. асосии ӯ ба масъалаҳои умдаи психиатрия бахшида шудаанд. Бори аввал алоқаи патогенези (сарчашмаи) алоими Кандинский (автоматизми рӯҳия)-ро бо бемориҳои асосӣ (масалан, шизофрения-савдоӣ), ки дар онҳо иллати мазкур хурӯҷ мекунад, муайян намудааст.

Духтури хизматнишондодаи ҶТ (1964). Ходими хизматнишондодаи илми ҶТ (1974), «Аълочии Вазорати саноати химияи ҶХБ», дорандаи Ҷоизаи давлатии ҶТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1977). Бо орденҳои Ленин, «Револютсияи Октябр» ва ду ордени «Нишони Фахрӣ», нишони «Иҷлосияи ХVI Шӯрои Олии Тоҷикистон» (пас аз маргаш), медалҳо ва Грам. Фахрии соҳавӣ мукофотонида шудааст.

 


БАҚОЗОДА Ҷӯра Ҳамидович (Тав. 22. 09. 1937, гуз. Чақари ш. Самарқанд – ваф. 28. 04. 2012, ш. Душанбе), мунаққид ва адабиётшинос, узви ИН СССР (аз. с. 1974). Номзади илми филилогия (1967). Корманди Шоистаи Тоҷикистон (1988), фарзанди Ҳамидхон Бақозода (ниг.). Фак. фил. УДС (ҳоло – ДДС) ба номи А. Навоиро хатм намудааст (1962), ход. хурди ИЗА АИ Тоҷикистон(1962-1964). Асп. Ин.-ути адаб. Ҷаҳонӣ ба номи М. Горкийи АФ СССР (1964-67), ход. калони ИЗА АФ Тоҷ. (1967-1968), муд. шӯъбаи танқид ва адабиётш. маҷ. «Садои Шарқ»(1978-85), муд. ред. адаб. ЭСТ (1985-1989), дотс., муд. каф. назария ва адабиёти навини форсии тоҷикии ДМТ (1989-02), дотс. ҳамин кафедра (2002-2012).

Муаллифи зиёда аз 200 мақолаву тақриз, китобҳои «Падидаҳои тоза» (1974), «Ҷустуҷӯҳои бадеӣ дар насри муосири тоҷик» (1982), «Нависанда ва идеали замон» (1987), «Михаил Шолохов» (бо ҳамқаламии Р. Ҳодизода (1975), «Андеша ва чеҳраҳои адабӣ» (2005), «Абдулҳамиди Самад ва инкишофи ҳикоя» (2007), «Гузашти айём ва таҳаввули адабиёт» (2009) ва ғ. Ҳикояҳои А. Чехов, навис. белор. В. Яковенко «Шербачаҳои партизан» (1987) ва романи навис. турк. Нурӣ Байрамов «Роҳи тақдир»-ро ба заб. тоҷ. гардонидааст.

Бо унвони фахрии «Корманди Шоистаи Тоҷикистон» (1988), ва ифтихорномаи Фахрии През. Сов. Олии Тоҷикистон (1987) мукофотонида шудааст.

This article has 1 Comment

  1. Эй онки пой монию ойӣ ба ҷӯи ман,
    Биншин ба рӯи хоки ман — ин орзӯи ман.
    Армони ношикастаи ман санги гӯр шуд,
    Акнун бишамм зи сабзаи гӯрам ту бӯи ман.

    Аз эҷодиёти Амонбек Шоҳзода
    ***
    Рӯҳашон шод боду манзили охираташон обод!

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *