Гиромидошти шахсиятҳои барҷаста


РОЗИҚОВ Шамсӣ Розиқович (Тав. 1. 01. 1925, гуз. Пули Сафеди ш. Самарқанд), ҳуқуқшинос, иштир. ҶБВ-и с. 1941-1945. Бародари Мардон ва Шариф Розиқовҳо (ниг.). Раиси Шӯрои собиқадорони ҷангу меҳнати н. Шоҳмансури ш. Душанбе (2001-2011). Омӯз. мардонаи пед. Самарқанд (1942), мак. ҳуқуқш. ш. Сталинобод (ҳоло – Душанбе, 1948), фак. ҳуқуқш. УДТ ба номи В. И. Ленин (ҳоло – ДМТ)-ро хатм кардааст (1963). Адвокат, судяи судҳои халқии н. Регар (ҳоло – Турсунзода), ш. Душанбе, сардори Мак. такмили ихтисоси ҳуқуқш. назди Ваз. адлияи ҶТ (1948-90), ҳуқуқш. идораи хизматрасонии коммуналии ш. Душанбе (1990-2000). Аз с. 2000 – нафақахӯр. Дар Паради 65-солагии Ғалабаи бузурги халқи сов. дар ҶБВ-ии с. 1941-45 (с. 2010) ва дар ёдбуди муҳофизони Москва дарс.-ҳои ҶБВ (2012) иштирок кардааст. Бо ду орд. ва 12 мед. ҷангӣ ва меҳнатии СССР ва ҶТ мукофотонида шудааст.

 


Январ ШУКРИИ Самарқандӣ (Тав. 02. 01. 1940, ш. Нораки ҶТ — ваф. 08.11. 2018), физик. Номз. илми физ. (1968), дотс. (1978), проф. (2011). «Аълочии маор. халқи Тоҷ.» (2013). Дастпарвари мак. миёнаи №3 (ҳоло – №7) ш. Душанбе (1957). Фак. физ. ва мат. УДТ ба номи В. И. Ленин (ҳоло – ДМТ)-ро бо баҳои аъло хатм кардааст (1962):лабор., лабор. калони Ин.-ути физ.- тех.-ии ба номи С. Умаров (1962-63), асп., коромӯз –муҳаққиқи Ин.-ути муттаҳидаи тадқ. ядроии (ҳастаии) ш. Дубнаи ФР (1963-67). С. 1968 таҳти роҳбарии акад. АФ СССР, дорандаи Ҷоизаи Нобел проф. Г. Н. Флёров дар мавзӯи «Истифодаи ионҳои вазнини шитобёфта барои таҳлили таркиби моддаҳо» рисолаи номз.дифоъ кардааст. Дотс. каф. физ. ҳастаии фак. физ. УДТ ба номи В. И. Ленин (1967-2010). Муаллифи 30 номгӯй китобҳои дарсию дастурҳои методӣ ва 68 мақолаи таълимию методӣ, аз ҷумла китоби дарсии «Бузургиҳои физикӣ ва системаи байналхалқии воҳидҳо (СИ)» (Д., 1991), китоби «Фарҳанги физикии русӣ ба тоҷикӣ» (Д., 2002), «Физикаи атом» (1999), «Маҷмӯаи масъалаҳо аз физикаи атом» (Д., 2006, 2012), «Фарҳанги номвожаҳои форсии тоҷикӣ», (Д., 2010), « Корҳои лабораторӣ аз физикаи атом» (Д., 2011), «Физикаи зарраҳо» (Д., 2012), «Маҷмӯаи саволу масъалаҳои тестӣ аз физикаи атом» (Д., 2012), « Ташаккул ва инкишофи атомизм – назарияи атомии сохтори материя» (Д., 2012) ва ғ.

 


УСМОНОВ Неъматулло Усмонович (Тав. 6. 01. 1929, гуз. Сӯфӣ Розиқи ш. Самарқанд – ваф. 7. 12. 12, ш. Душанбе), ҷарроҳ. Акад. (2001), дорандаи Ҷоизаи давл. ба номи Абӯалӣ ибни Сино (2003), док. (1970), проф. (1971), Корм. хизм. илми Тоҷ. (1979). Узви Ассот. ҷарроҳони торакалӣ ва дилу рагҳо (Британияи Кабир), узви АВУ (Ин.-ути Библиографияи Америка), узви Ассот. ҷарроҳони Тоҷ. (1985-93), сармутахассиси ғайриштатии ҷарроҳии дилу рагҳо ва шуш (1975-2000), узви раёсати Ҷамъияти умумиит. ҷарроҳони дилу раг(1988-92), узви раёсати Фонди умумиит. Шафқат ва саломатӣ ва раиси Фонди шафқат ва саломатии Тоҷ. (1989-92), раиси Шӯрои диссертатсионӣ оид ба ҷарроҳии назди ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1994-97). Ҳамсари Саидмуродова Анзурат (ниг.). Дастпарвари мак. миёнаи №22 ш. Самарқанд ба номи Садриддин Айнӣ (1945). Ин.-ути давл. тиббии Самарқанд ба номи И. П. Павловро хатм кардааст (1950). Ординатори клиникаи ҷарроҳии умумӣ, муал. таълими ҷарроҳии мак. фелдшерию акушерии Ин.-ути мазкур (1950-52). С. 1953 ба Сталинобод (ҳоло – Душанбе) омадааст. Муд. Шӯъбаи ҷарроҳии Беморхонаи клиникии ҷум.-явии №1 ш. Сталинобод (1953-54). Асп. (1954-57), ассис. (1957-62). Дар мавзӯи «Лечение гнойных заболеваний с фурациллином» таҳти роҳбарии проф. З. П. Хоҷаев рисолаи номз. химоя кардааст. Дотс. (1962-64), проф. каф. ҷарроҳии ИТТ (ҳоло – ДДТТ) ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1969-70), докторанти каф. ҷарроҳии госпиталии Ин.-ути давл. тиббии №1 ш. Ленинград (ҳоло – Санкт-Петербург) ба номи И. П. Павлов (1964-69). Дар мавзӯи «Клинико-морфологические изменения печени при портальной гипертензии до и после сосудистых и органных анастомозов» таҳти роҳбарии проф. Ф. Г. Углов рисолаи док. дифоъ кардааст. Аз с. 1970-муд. каф. ҷарроҳии госпиталии (ҳоло – каф. амрози ҷарроҳишавандаи №2) ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино. Бори аввал дар СССР ваготомияи захми меъда ва рӯдаи 12- ангушта, холангиоскопияи ташхиси интраҷарроҳии варами роҳҳои заҳрабарориро татбиқ кардааст. Ташаббускори таъсиси маркази муоянаи рагҳост. Ҷамъ беш аз 20 навъи нави ҷарроҳии шушу меъда, рагҳо, роҳҳои заҳрахориҷшавӣ ва ҷигарро ба роҳ мондааст. Муаллифи беш аз 410 асару мақолаи илмӣ, аз ҷумла 8 мон., 13 дастури таълимию методӣ, аз қабили «Диагностика и лечение заболеваний вен нижних конечностей» (Д., 1982), «Хирургия травм сосудов и их последствий» (Д., 1991), «Лечение острых инфекционных деструкций легких» (Д., 1993), «Диагностика и хирургическое лечение сочетанных окклюзирующих поражений брюшной аорты и брахиоцефальных артерий» (Д., 1993), «Хроническая ишемия верхних конечностей» (Д., 1999), «Современные аспекты комплексного лечения острых лёгочных нагноительных заболеваний» (Д., 2002), «Диагностика и хирургическое лечение осложнённых форм эхинококкоза лёгких» (Д., 2004), «Курс лекций по госпитальной хирургии» (Д., 2005) ва ғ., 80 пешниҳоди ратсионализаторӣ, шаҳодатномаи муаллифӣ ва ихтироот. Таҳти роҳбарии ӯ 41 нафар унвонҷӯ, аз ҷумла 31 нафар рисолаи номз. ва 10 нафар рисолаи док. дифоъ кардааст. Бо «Нишони Фахрӣ»-и АИ Тоҷ. (2009), орд. «Шараф» дараҷаи II (2009), Грам. Фахрии През. Сов. Олии Тоҷ. (1989) ва бисёр Ифт. соҳавӣ мукофотонида шудааст.

 


ХАЛИЛОВ Муҳаммад (Тав. 01. 01. 1909, м. Боғишамоли н. Самарқанд – ваф. 30. 12. 1988, Душанбе), актёр. Арт. халқии Тоҷ. (1939). Курси дусолаи муаллимтайёркунии Самарқандро хатм кардааст (1929). Муал. мак. миёнаи н. Ургути вил. Самарқанд, донишҷӯи Ин.-ути пахтакории ш. Самарқанд ва дар айни замон роҳбари дастаи ҳаваскорони санъ. (1930). С. 1930 ба Тоҷ. омадааст. Актёри Театри давл. драмаи мус. тоҷ. (ҳоло – ТДАДТ) ба номи А. Лоҳутӣ (1931-69). Нақшҳои драмавӣ ва мазҳакавиро бозидааст. Симоҳои ҷолибе аз қабили Эшон («Ҳуҷум»-и В. Ян, 1931), Қодир («Дар таги пӯстак»-и М. Юсуфбеков, 1933), Салимбек («Мубориза»-и А. Усмонов, 1933), Аркадий Павлович («Платон Кречет»-и А. Корнейчук, 1936), Порфирио («Алқаср»-и Г. Мдивани, 1938), Петров («Балво»-и Дм. Фурманов ва С. Поливанов, 1939), Темур («Шодмон»), Хӯҷаев («Калтакдорони сурх»-и С. Улуғзода, 1941), Брабансио («Отелло»-и У. Шекспир, 1939, 1948), Ляпкин – Тяпкин («Ревизор»-и Н. В. Гогол, 1946, 1952), Капулетти («Ромео ва Ҷулйетта»-и У. Шекспир, 1947, 1953), Мутаваллӣ («Духтари ноком»-и Ҷ. Икромӣ, 1951), Қудрат («Дохунда»-и Ҷ. Икромӣ, 1954, 1957), Герсог Албани («Шоҳ Лир»-и У. Шекспир, 1957), Рофиев («Тӯфон»-и Ғ. Абдулло, 1957), Ҳодӣ Пиён («Тӯй»-и С. Ғанӣ, 1958), Ҷунайд («Рӯдакӣ»-и С. Улуғзода, 1958), Шайх Насрулло («Мурдаҳо»-и Ҷ. Муҳаммадқулизода, 1963), Барони хасис («Фоҷиаҳои хурд»-и А. С. Пушкин 1966) ва ғ.-ро офаридааст. Дар бисёр филмҳои тоҷ., аз ҷумла «Дар заставаи дур» (нақши Ҷалил, 1940), «Дохунда» (нақши пирамард, 1956), «Байрақи оҳангар» (нақши ҷорчӣ, 1961) иштир. кардааст. Ба собиқ ҷум. – ҳои бародарии СССР, инчунин ба Афғ. (1968) сафари ҳунарӣ кардааст. Иштир. ду Даҳаи адаб. ва санъ. тоҷ. дар Москва (1941, 1957). Бо орд. Байрақи Сурхи Меҳнат, «Нишони Фахрӣ», мед. ва Грам. Фахрии През. Сов. Олии Тоҷ. мукофотонида шудааст.



Сарчашма ниг.:   Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе,2013, —  184 с. — ISBN 978-99947-958-2-6