Аз рӯзгори одамони наҷиб

 

ҒАФУРОВ Абдулҳаким Каримович (Тав. 02. 08. 1942, гуз. Қӯшҳавзи ш. Самарқанд – ваф. 6. 07. 2002, ш. Душанбе), олими биол., омӯзгор, доктори илм. биол. (1991), узви вобастаи АУ Тоҷ. (1997). Дастпарвари мак. миёнаи №8 ш. Самарқанд (1958). Коргари заводи рехтагарии ш. Самарқанд, шогирди устои қолабсоз (1958-59). Фак. биол. УДТ ба номи В. И. Ленинро бо баҳои аъло хатм кардааст (1964). Асп. назди ИЗИП ба номи Е. Н. Павловскийи АФ Тоҷ. (1964-67). Се сол дар Лабор. гелминтологияи АФ СССР таҳсил кардааст (1964-67). Пас аз хатми асп. корм. хурди илмии ИЗИП АФ Тоҷ. (1967-68). С. 1968 дар Ин.-ути умумиит. гелминтологияи ба номи К. И. Скрябин (ФР) дар мавзӯи «Гамбускҳои сиёҳтана-соҳибони андармиёни гелминтҳои ҳайвоноти мӯҳрадори Тоҷикистон» рисолаи номз. дифоъ кардааст. Корм. калони илмӣ (1969-86), муд. шӯъбаи паразитологияи ИЗИП (1986-92). Рисолаи док.-ро низ дар Москва дар Ин-ути умумиит. гелминтологияи ба номи К. И. Скрябин дар мавзӯи «Таснифот, филогенияи мермитид ва асосҳои биологии истифодаи амалии онҳо» ҳимоя кардааст (1991). Доир ба мермитидҳо-нематодҳои паразити ҳайвоноти мӯҳрадор маводи фаровони илмӣ гирд овард, ки ба мавзӯи рисолаи номз. тамоман дахл надошт, лекин бинобар ғайрату суботкории беандозааш дар як муддати кӯтоҳ мутах. пешбари ин соҳа гардид. Дере нагузашта барои муайян кардани маводи илмӣ ва барои маслиҳат бисёр олимони собиқ ҷум. Назди Балтика, Украина, Россия, Арманистон ва Осиёи Миёна ба ӯ муроҷиат мекарданд. Дар асоси таҳқиқи морфологии заҳрдоршавии маводи фаровони илмии минтақаҳои гуногуни СССР; Карелия, Украина, Қаз., Ӯзб., Арманистон, Қирғизистон ва Тоҷ. 44 намуди дар илми биол. нав, аз ҷумла 3 насли нав ва 2 ҷинсу 3 зероилаи нави мермитидҳоро тавсиф ва асоснок кардааст. Ғайр аз ин системаи тамоман нави оилаи мермитидҳоро тартиб додааст. Бори нахуст типологияи сиклҳои ҳаётан муҳимро тартиб дода, масъалаҳои муносибати паразит ва соҳиб, пайдоиш ва таҳаввулоти меримитидҳоро таҷдиди назар кардааст. Муаллифи асари «Мермитиды» (Д., 1997) ва қариб 90 мақолаи илмӣ, аз ҷумла 2 мон. буда, таҳти роҳбарии ӯ 3 унвонҷӯ рисолаи номз. ҳимоя намудааст. Бо мед. ҷашнии Сов. Ваз. СССР бахшида ба ёдбуди 100-солагии рӯзи тав. акад. К. И. Скрябин ва мед. ҷашнӣ ба муносибати 100-солагии зодрӯзи акад. Е. Н. Павловский, ки Сов. Ваз. СССР таъсис карда буд, мукофотонида шудааст.  Ӯ бо Ифт. ҶТ мукофотонида шудааст (2003). Барои дастовардҳои бузург соли 2011 бо унвони фахрии «Корманди шоистаи ҶТ» сарфароз гардидааст.